Соңғы жылдары халық арасында органикалық өнімдерге сұраныс артып келеді. Бұл – дұрыс тамақтануға, экологиялық таза өнім тұтынуға және денсаулықты сақтауға деген жауапкершіліктің күшеюімен байланысты.
Алайда «органикалық» деген атауды кез келген өнімге қолдануға болмайды. Ол үшін өнім тиісті техникалық регламент талаптарына сай болуы қажет.
Органикалық өнім – химиялық синтезделген тыңайтқыштар, пестицидтер, гормондар, антибиотиктер, генетикалық модификацияланған организмдер (ГМО) қолданылмай өндірілген ауыл шаруашылығы өнімі. Мұндай өнімді өндіру процесі табиғи экожүйені сақтауға, топырақ құнарлылығын арттыруға және биоалуантүрлілікті қорғауға бағытталады. Сонымен қатар органикалық өнімдерге қойылатын талаптар Еуразиялық экономикалық одақ аясындағы техникалық регламенттермен үйлестіріледі. Атап айтқанда, азық-түлік қауіпсіздігіне қатысты жалпы талаптар ТР ТС 021/2011 «Тағам өнімдерінің қауіпсіздігі туралы» техникалық регламентінде белгіленген.
Органикалық өнімге қойылатын негізгі талаптар:
- Өндіріс кезеңі (конверсия мерзімі): жер учаскесі кемінде 2–3 жыл химиялық заттар қолданылмай өңделуі тиіс.
- Тұқым және шикізат: органикалық жолмен өндірілген тұқымдар пайдаланылуы қажет.
- Мал шаруашылығы: мал табиғи жеммен қоректенуі керек, профилактикалық антибиотиктер қолдануға тыйым салынады.
- Өңдеу және сақтау: органикалық өнім дәстүрлі өнімнен бөлек сақталып, араласпауы тиіс.
- Сертификаттау: өнім міндетті түрде аккредиттелген орган арқылы сертификатталуы қажет. Сертификатсыз өнімге «органикалық» деп таңба қойылмайды.
Таңбалау және бақылау: Органикалық өнімнің қаптамасында:• «Органикалық өнім» деген жазу;
• Сертификаттау органының атауы;
• Сәйкестік белгісі көрсетілуі тиіс.
Мемлекеттік бақылау шаралары аясында өнімнің қауіпсіздігі, құжаттаманың дұрыстығы және таңбалау талаптарының сақталуы тексеріледі. Талаптарды бұзу әкімшілік жауапкершілікке әкеледі. Органикалық өнімнің артықшылықтары: • Пестицид қалдықтарының болмауы;
• Қоршаған ортаға зиянсыз өндіріс;
• Табиғи дәм мен сапа;
• Денсаулыққа пайда.
Қорытынды:
Органикалық өнім – тек маркетингтік ұғым емес, нақты заңнамалық және техникалық талаптарға негізделген санат. Сондықтан тұтынушылар өнімнің сертификатына және таңбалануына назар аударуы тиіс. Ал өндірушілер техникалық регламент талаптарын қатаң сақтаған жағдайда ғана органикалық өнім нарығында сенімді жұмыс жасай алады.
Гульмира Сыздыкова
Қызылорда облысының СЭБД басшысы
Жылдам ақпарат алу үшін Facebook, Instagram желілері мен Telegram каналымызға жазылыңыз!