Қазақстанда жаңа салынған тұрғын үйлердің бағасы соңғы төрт ай бойы жалпы инфляция деңгейінен озып барады. Halyk Finance сарапшыларының дерегінше, 2026 жылдың қаңтарында еліміздегі жаңа пәтерлер бір жыл ішінде 17%-ға қымбаттаған. Салыстырмалы түрде айтсақ, көрсеткіш еліміздегі жалпы инфляция деңгейінен (12,2%) едәуір жоғары, – деп хабарлайды kursiv.media
Бағаның өсуіне не себеп болды?
Бұл жағдай бірнеше экономикалық фактордың қабаттасуынан туындап отыр. Біріншіден, құрылыс саласындағы қосылған құн салығының (ҚҚС) өсуі үйдің өзіндік құнын қымбаттатты. Екіншіден, 2025 жылдың тамызында үлестік құрылыс ережелері қатаңдатылды. Бұл нарыққа жаңадан қосылатын пәтерлер санын азайтып, тапшылық тудырды.
Сонымен қатар халық тарапынан сұраныстың артуына зейнетақы жинақтарын (БЖЗҚ) баспанаға жұмсау мүмкіндігі мен «7-20-25» бағдарламасының лимиттерінің ұлғаюы да айтарлықтай әсер етті. Осы факторлар сатып алушылардың белсенділігін арттырып, бағаның өсуіне жол ашты.
Қай қалада баға қатты көтерілді?
Жаңа тұрғын үй нарығында баға өсімі бойынша Алматы қаласы көш бастап тұр (+23,6%). Одан кейінгі орындарда Павлодар мен Ақтөбе қалалары орналасқан. Ал ескі үйлер (қайталама нарық) орта есеппен 13,6%-ға қымбаттады. Мұнда да бағаның ең көп өсімі Алматы мен Павлодар қалаларында байқалды.
Сату-сатып алу мәмілелері неге азайды?
Бір қызығы, баға өскенімен, нақты сатылған үйлердің саны күрт төмендеген. Мәселен, 2026 жылдың қаңтарында жасалған мәмілелер саны өткен жылдың желтоқсанымен салыстырғанда 47,2%-ға азайып кеткен.
Бұл сатып алушылардың қымбат баға мен қатаңдатылған талаптарға байланысты уақытша күту позициясына көшкенін білдіреді.
2026 жылдан не күтеміз?
Сарапшылардың болжамы бойынша, биыл баға өсімі тоқтамайды, бірақ сұраныс баяулауы мүмкін. Бұған бірнеше кедергі әсер етеді:
- Ипотеканың қиындауы: Банктер қарыз беру кезінде клиенттердің табысын бұрынғыдан да қатаң тексере бастайды.
- Зейнетақы жинағының шегі: БЖЗҚ-дан ақша алу үшін қажетті «жеткіліктілік шегінің» өсуі зейнетақысын пайдалана алатын адамдар санын шектейді.
- Жаңа Құрылыс кодексі: 1 шілдеден бастап күшіне енетін бұл құжат құрылыс компанияларына қойылатын талаптарды күшейтіп, мемлекеттік бақылауды арттырады.
Қазақстанда коммерциялық банктерге де тұрғын үй-құрылыс жинақ жүйесіне қатысуға рұқсат берілді. Бұл жаңалық та нарыққа әсер етуі ықтимал.
Жылдам ақпарат алу үшін Facebook, Instagram желілері мен Telegram каналымызға жазылыңыз!