Қазақстанның жаңа Конституциясының жобасы ресми түрде жарияланды. Бұл – еліміздің саяси-құқықтық жүйесін түбегейлі жаңғыртуға бағытталған ауқымды әрі жауапты қадам.
Конституцияның жаңа нұсқасының басты ерекшелігі адамға бағдарланған мемлекет қағидатының айқын бекітілуі. Алғаш рет адам құқықтары мен бостандықтары мемлекеттің негізгі басымдығы ретінде Преамбулада көрсетілді. Әділеттілік, Заң мен Тәртіп, табиғатқа ұқыпты қарау, цифрлық ортадағы құқықтарды қорғау сияқты қағидаттар Конституция деңгейінде бекітуге ұсынылып отыр.
«Біз, біртұтас Қазақстан халқы, байырғы қазақ жерінде мемлекеттілікті нығайта отырып, Ұлы Даланың мыңжылдық тарихының сабақтастығын сақтап, мемлекеттің унитарлы сипатын, оның шекарасы мен аумағының тұтастығына қол сұғуға болмайтынын нақтылап, Әділетті Қазақстан идеясын және Заң мен Тәртіп қағидатын ұстанып, азаматтардың құқықтары мен бостандықтары мүлтіксіз сақталатынын мәлімдеп, бірлік пен ынтымақ, этносаралық және конфессияаралық татулық қағидаттарына сүйеніп, мәдениет пен білім, ғылым мен инновация құндылықтарын бағдарға алып, табиғатты аялау қажеттігін мойындап, бейбітшілікке және барлық елмен достыққа ұмтылып, келешек ұрпақ алдындағы аса жоғары жауапкершілікті сезініп, Қазақстан Республикасының Ата Заңын – осы Конституцияны қабылдаймыз», – деп басталатын Жаңа Ата Заң жобасындағы бастапқы мәтіннен преамбулаға «Ұлы Дала» ұғымы енгізіліп, сондай-ақ «Әділетті Қазақстан» және «Құқық пен тәртіп» ұғымдары да нақтыланғанын байқауға болады.
Сондай-ақ білім мен ғылым, мәдениет пен инновация мемлекеттің стратегиялық болашағын айқындайтын басты құндылықтар ретінде белгіленіп, Қазақстан дамуының табиғи байлықтарға емес, адами капиталға негізделетінін аңғартатын маңызды бетбұрыс ретінде көрініс табуда.
Жобада бір палаталы жаңа Парламент – Құрылтай құру, Халық Кеңесін қалыптастыру, Вице-Президент институтын енгізу, адвокатура мен зияткерлік меншікке конституциялық кепілдік беру, азаматтардың құқықтарын қорғауды күшейту сынды бірқатар маңызды жаңалықтар бар. Қазіргі таңда Конституция жобасы бойынша ұсыныстар e-Otinish және eGov порталдары арқылы қабылданып жатыр. Ал жаңа Ата Заңның тағдыры еліміздің азаматтарының дауыс беруімен жалпыұлттық референдумда шешіледі.
Конституция – ішкі регламент те, ведомстволық құжат та емес. Ол – мемлекет пен қоғам арасындағы негізгі қоғамдық келісім. Сондықтан оны талқылау үдерісі қаншалықты ашық әрі айқын болса, қабылданатын шешімдердің де тұрақтылығы соншалықты жоғары болады.
Референдумда қабылдауға ұсынылатын Жаңа Ата заң жобасы – мемлекеттің ғана емес, бүкіл халықтың ортақ құжаты. Осы өзгерістер әрбір азаматтың ел болашағына тікелей ықпал етуіне берілген тарихи мүмкіндік.
Руслан Рүстемов,
Парламент Сенатының депутаты
Жылдам ақпарат алу үшін Facebook, Instagram желілері мен Telegram каналымызға жазылыңыз!