Адам саудасы – қазіргі замандағы ең қауіпті және жасырын қылмыстардың бірі. Ол адам құқықтарын өрескел бұзумен қатар, адамдардың өмірі мен бостандығына қауіп төндіреді. Адам саудасының құрбандары көбіне еңбекке мәжбүрлеу, жыныстық қанау, заңсыз қызметтерге тарту немесе құжаттарын тартып алып, еркіндігін шектеу сияқты жағдайларға тап болады. Сондықтан бұл қылмыстың алдын алу – мемлекет пен қоғамның маңызды міндеттерінің бірі.
Адам саудасы деген не?
Адам саудасы – адамдарды алдау, күш қолдану, қорқыту немесе сенімін пайдалану арқылы жұмысқа, қызмет көрсетуге немесе басқа да мақсаттарға заңсыз пайдалану. Көп жағдайда қылмыскерлер адамдарды жоғары жалақы, жақсы жұмыс немесе шетелде өмір сүру мүмкіндігімен алдап, кейін оларды қиын жағдайға түсіреді.
Қауіптің негізгі себептері:
Адам саудасына ұрынуға әсер ететін бірнеше фактор бар:
• жұмыссыздық және қаржылық қиындықтар;
• шетелде жұмыс істеуге деген қызығушылық;
• заңды ақпараттың жеткіліксіздігі;
• интернет арқылы жалған жұмыс ұсыныстары.
Әсіресе жастар, жұмыс іздеп жүрген азаматтар және әлеуметтік жағдайы төмен адамдар қауіп тобына жатады.
Келесі жағдайлар адам саудасының белгісі болуы мүмкін:
• адамның құжаттарын тартып алу;
• жұмысқа мәжбүрлеу және жалақы төлемеу;
• еркін жүріп-тұруына шектеу қою;
• қорқыту немесе күш көрсету.
Осындай жағдайларды байқасаңыз, міндетті түрде тиісті органдарға хабарлау қажет.
Алдын алу жолдары:
Адам саудасының алдын алу үшін әр азамат келесі сақтық шараларын ұстануы керек:
1. Шетелге немесе басқа қалаға жұмысқа шықпас бұрын жұмыс беруші туралы толық ақпарат тексеру.
2. Құжаттардың көшірмесін жақын туыстарға қалдыру.
3. Күмәнді немесе тым тиімді ұсыныстарға сақтықпен қарау.
4. Ресми еңбек келісімшартынсыз жұмысқа келіспеу.
5. Төтенше жағдайда хабарласатын байланыс нөмірлерін сақтау.
Адам саудасы – кез келген адамды құрбан етуі мүмкін ауыр қылмыс. Сондықтан әрбір азамат өз қауіпсіздігіне жауапкершілікпен қарап, күмәнді жағдайлардан сақ болуы керек. Қоғам болып бірлесіп, әрекет еткен жағдайда ғана адам саудасының алдын алып, адамдардың құқықтары мен бостандығын қорғауға болады
К.Еримбетова,
«Туған жер» қоғамдық қозғалысы қауымдастығы
Жылдам ақпарат алу үшін Facebook, Instagram желілері мен Telegram каналымызға жазылыңыз!