Қазақстан Республикасында сот төрелігін жүзеге асыру жүйесінде кассациялық тәртіп ерекше орын алады. Кассациялық саты сот актілерінің заңдылығы мен негізділігін тексеруге бағытталған және азаматтардың, ұйымдардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғаудың маңызды құралы болып табылады.
Кассациялық тәртіптің негізгі мақсаты – төменгі сатыдағы соттар жіберген материалдық немесе процессуалдық құқық нормаларының елеулі бұзушылықтарын анықтап, оларды жою. Бұл өз кезегінде сот практикасының біркелкілігін қамтамасыз етіп, құқықтық тұрақтылықты нығайтуға ықпал етеді.
Кассациялық іс жүргізудің ерекшелігі – сот істің нақты мән-жайларын қайта қарамайды және жаңа дәлелдемелерді зерттемейді. Кассациялық саты тек соттардың құқық нормаларын дұрыс қолданған-қолданбағанын бағалайды. Осы арқылы кассация апелляциялық сатыдан айқын ерекшеленеді.
Кассациялық шағым сот актісі заңды күшіне енгеннен кейін беріледі және ол заңда белгіленген талаптар мен мерзімдерге қатаң сәйкестікте қаралады. Кассациялық сот істі қарау нәтижесінде сот актісін өзгеріссіз қалдыруға, оны толық немесе ішінара бұзуға, істі жаңа сот талқылауына жіберуге немесе түпкілікті жаңа шешім қабылдауға құқылы.
Кассациялық практика сот жүйесінде құқық қолданудың бірыңғай тәсілін қалыптастыруда маңызды рөл атқарады. Бұл бағытта жетекші ұстанымдар мен құқықтық көзқарастар Қазақстан Республикасының Жоғарғы Соты деңгейінде қалыптастырылып, төменгі сатыдағы соттарға әдістемелік бағдар береді.
Осылайша, кассациялық тәртіп сот актілерінің сапасын арттыруға, заң үстемдігін қамтамасыз етуге және қоғамның сот жүйесіне деген сенімін нығайтуға қызмет етеді.
С.Т. Қыпшақбаева,
Қызылорда облысының қылмыстық істер жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотының жетекші маман
Жылдам ақпарат алу үшін Facebook, Instagram желілері мен Telegram каналымызға жазылыңыз!