Қатерлі ісік ауруы – әлемдегі өлім-жітімнің басты себебінің бірі. Деректерге сүйенсек, бұл ауру әлемдегі әрбір алтыншы адам ажалға себепкер. Бұл сырқаттың 70 пайызы әлеуметтік ахуалы орташа немесе нашар елдерде кездеседі екен. Осыдан екі жыл бұрын елімізде онкологиялық аурулар көбейіп бара жатқанын айтып дәрігерлер дабыл қаққан еді. Әсіресе, бұл дерт жастар арасында жиі анықталған. Зерттеулер нәтижесінде 2023 жылы 41 519 жағдай тіркелген. Ал 2024 жылдың қорытындысы бойынша қатерлі ісік ауруы бойынша 41 318 жағдай тіркеліп отыр. 2023 жылмен салыстарғанда өсім 5,9 пайызды құраған.
Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметіне сүйенсек, елімізде бірінші орында сүт безі обыры тұр. Жалпы науқастардың 13,7 пайызы сүт безі обырына шалдыққан. Бұл – 5652 адамды құрайды. Екінші орында колоректалды обыр тұр. Бұл жалпы науқастардың 9,8 пайызын құрайды. Қатерлі ісіктің бұл түріне 4029 адам шалдыққан. Ал үшінші орында өкпе, төртінші орында асқазан обыры түр. Қатерлі ісіктің бұл түрімен науқастардың 7 пайызы тіркелген. Одан бөлек жатыр мойны обыры бойынша бір жылда 1921 науқас есепке алынған.
Сондықтанда да дәрігерлер халыққа аурудың алдын алу және скринингтік тексерістен өтіп, дертті ерте анықтау маңызды екенін ескертеді.
Қазіргі таңда онкологиялық аурулардың алдын алу мақсатында тексеру шаралары басталды. Осыған орай денсаулық сақтау министрлігі онкоскринингтен кімдер тегін өте алатынын айтып өтті.
Тексеріс пациенттің тіркелген жері бойынша медициналық-санитариялық алғашқы көмек ұйымдарында жүргізіледі. Медициналық-санитариялық алғашқы көмек ұйымдары пациентке қоңырау шалу, SMS жолдау арқылы хабарлайды. Одан бөлек мамандар үй аралап, тұрғындарды ақпараттандырады.
– Денсаулық сақтау министрлігінің хабарлауынша, скрининг шеңберінде аурулардың диагностикасы диагнозды морфологиялық верификациялау деңгейіне дейін жүргізіледі, одан әрі аурудың таралу дәрежесін анықтау үшін зерттеп-қарау талап етіледі. Обыр алды процестер анықталған жағдайда, пациенттер онкологтың консультациясынан өте алады. Қазіргі кезде өңірлік онкологиялық орталықтардың базасында, сараптамалық эндоскопиялық орталықтар құрылған. Олар колоректальды обыр скринингінен өтетін пациенттер арасында диагностикалық эндоскопиялық зерттеулерді ғана жүзеге асырып қоймай, сауықтырудан өтеді және динамикалық бақылауға алынады.
Министрліктің дерегінше, скрининг әзірге МӘМС есебінен қаржыландырылады. Онкологиялық скринингті халыққа тегін көрсетілетін медициналық қызметтер тізіміне енгізу жоспарланып отырғанын хабарлады. Заңнамалық акт қабылданса, аталған тексеріс түрлері міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесінде сақтандырылмаған азаматтарға да тегін жүргізіледі. Әр адам өз денсаулығы және өз өмірін сақтап қалу үшін скринингтік тексеруден өтіп, ауруды ерте анықтау қажет. Егер бұл дерттің белгісі табылса, ерте анықтап емін жасағанда ғана құлан-таза сауығуға сенім болады. Науқас үшін медицина – мүмкіндік, дәрігер – дәнекер екенін ұмытпайық. Сол үшін дер кезінде тексерістен өтудің маңызды екенін ұмытпаған жөн.
Айтолқын БАТЫРБАЙҚЫЗЫ
Жылдам ақпарат алу үшін Facebook, Instagram желілері мен Telegram каналымызға жазылыңыз!