Екінші дүниежүзілік соғыс медицина саласының дамуына айтарлықтай үлес қосты. Қан майдан шебінде жауынгерлермен қатар қиындыққа төзіп, Отан үшін отқа түскен ақ халаттылардың еңбегін жоққа шығаруға әсте болмас. Медицина қызметкерлері соғыс кезінде өз өмірлерін қатерге тіге отырып, қаншама жаралы солдаттарды аман алып қалды. Деректер бойынша
Ұлы Отан соғысында 200 мың дәрігер, 1,5 миллионға жуық орта буын медицина қызметкері жаралыларға көмек көрсетіпті.
Майдандағы медбикелерді әскер құрамындағылар періштелер деп атаған. Жауынгерлермен бірге от кешкен мейірбикелердің ішінде қазақ даласынан шыққан қыздар да бар еді. Бүкіл дүниежүзілік Қызыл Крест ұйымы Ұлы Отан соғысы жылдарындағы ерен ерлігі үшін медбикелерді өздерінің «Флоренс Найтингейл» медалімен марапаттаған. Бұл жоғары награда дүниежүзінде 1309 медбикеге тапсырылса, оның 26-сы екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Кеңес Одағының медбикесі екен. Соның ішінде 5 қазақстандық медицина маманы бар.
Майдан алаңынан ауыр жараланған 480 қызыл әскер мен офицерді алып шыққан медбике, көкшетаулық Мария Смирнова Кухарскаяның ерлігін ұмыту мүмкін емес. 1921 жылы Одесса маңында дүниеге келген ол мектеп бітірісімен майданға аттанады. Ол талай жанталас сәттерді басынан өткерген. Тіпті ұрыстардың бірінде медбикенің өзі де жараланып, госпитальға түседі. Болашақ жарын майданда жолықтырып, жолдасымен 46 жыл ғұмыр кешеді. Жеңістен кейін ол Көкшетау қаласында өз ісін жалғастырып, отыз жылға жуық табанды еңбек етеді.
Лейтенант Рәзия Ысқақова – «Флоренс Найтингейл» медалінің қазақстандық екінші иегері. Шымкент қаласындағы медициналық училищені бітіріп, фельдшер мамандығын алғаннан кейін, өзі сұранып, 1941 жылдың қазан айында әскери фельдшер болып соғысқа аттанды. Он тоғыз жасында майдан алаңына тап болған ол Бірінші Украина майданында генерал-полковник П.Рыбалко қолбасшылық еткен атақты танк армиясына қарасты 55 танк бригадасында қызмет етеді. Антонина Яковқызы Дмитриева (Глубина) – «Флоренс Найтингейл» медалінің қазақстандық үшінші иегері. Санитарлық инструкторлардың курсын бітірген ол 1942 жылдың желтоқсанында майданға аттанған. Соғыстың алғашқы шебінде мотто атқыштар батальонында санинструктор болған. Ол жауынгерлерге көмек көрсете жүріп өзі де екі рет жараланған.
Қансырап жатқан жауынгерлерге қанын құюға рұқсат берген мейірбикенің бірі, жоғарыда аталған марапаттың төртінші иесі – Вера Широкая-Руденко. Ол майданға аттанғанда он сегіз жасқа да толмаған еді. Оның майдандық жолы Новороссийск, Батайск арқылы жаяу әскер полкінің 8 армиясының әскери фельдшері, кейін медицина қызметінің кіші лейтенанты болды.
Медицина саласының ең үздік марапатының қазақстандық бесінші иегері – Анна Михайлқызы Дмитриенко. Өрімдей қыз соғысқа аттанғанда 18-де еді. Мәскеу, Ленинград, Старая Русса қалаларын қорғау ұрыстарында қаншама жауынгерлерге жәрдем беріп, аяққа тұрғызған. Майданда жараланғанына қарамастан тұрақты түрде қан тапсырып, донор болады. Кеңес үкіметі фашистерді жеңгеннен кейін 25 жыл туберкулезге қарсы күрес диспансерінде медбике болып қызмет етеді.
Қырмызы СЕРІКБАЕВА,
№4 қалалық емхананың мейірбикесі
Жылдам ақпарат алу үшін Facebook, Instagram желілері мен Telegram каналымызға жазылыңыз!