Кенеден сақтаныңыз

Қала әкімдігінің баспасөз орталығында қалалық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау басқармасының басшысы Бидаш Молдахметұлы брифинг берді. Ол Конго-Қырым геморрагиялық қызбасының эпидемиологиялық ахуалы мен алдын алу шаралары туралы жан-жақты баяндады.

Қызылорда аса қауіпті жұқпалы аурулардың бірі – Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы бойынша қо­лайсыз өңірлер қатарына жатады. Осы­ған байланысты қалада жыл сайын эпидемиологиялық жағдайды тұрақты бақылауда ұстап, алдын алу шаралары жүйелі түрде жүргізіліп келеді.

– 2025 жылы Қызылорда қаласында конго-қырым геморрагиялық қызбасы ауруының 1 жағдайы тіркелген. Ауру шілде айында анықталып, клиникалық және зертханалық тұрғыда толық расталған. Науқас – ересек адам. Эпи­демиологиялық тексеру барысында оның Шиелі ауданында мал бағуға көмектескені анықталған. Ауру оша­ғында барлық қажетті эпидемияға қарсы шаралар жүргізіліп, қорытынды дезинфекция жұмыстары атқарылды. Науқас облыстық жұқпалы аурулар ауруханасында арнайы ем қабылдап, сауығып шықты, – деді Бидаш Бейбіт.

Сонымен қоса науқаспен байланыс­та болған 8 адам анықталып, олардың ішінде 1 адам жоғары қауіпті топқа жатқызылған. Ол толық зертханалық тексеруден өтіп, «Рибаверин» препа­ра­тымен профилактикалық ем қабыл­дады. Зерттеулер нәтижесінде ауру ошағынан вирус тасымалдаушы кене анықталған жоқ. Кене шаққан адам­дарға 14 күн бойы медициналық бақы­лау жүргізілді. Жалпы, өткен жылы қала бойынша 729 кене шағу жағдайы тіркелген.

2026 жылдың эпидемиологиялық маусымы басталғалы Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы күдігі бойын­ша 2 жағдай тіркелген. Олар – Шиелі ауданы Майлытоғай ауылының тұр­ғын­дары. Биыл Қызылорда қаласы бойынша Конго-Қырым геморрагия­лық қызбасы ауруы тіркелу қаупі жоғары 4 қолайсыз аймақ анықталған. Қорқыт ата көшесі, «Бәйтерек», «Әл-Фараби» шағын аудандары, «Эдельвейс» және «Сабалақ» саяжай­лары, сондай-ақ Көкжиде және Талсуат елді мекендеріне кенеге қарсы өңдеу жүргізу жоспарланды. Кезекті эпидемиялық маусымда ауру­дың алдын алу мақсатында қала әкімінің қаулысымен бекітіліп арнайы іс-шаралар жоспары жүзеге асырылуда. Көктемгі кенеге қарсы өңдеу жұмыстарын бірінші кезеңі 8-12 сәуір аралығында  жүргізілсе, келесі кезеңі 17-21 сәуір аралығы кенеге қарсы тәуекелі жоғары аумақтарда бақылау жүргізіледі. Жұмыстың тиім­ді­лігі мен сапасын бақылау 19-28 сәуір аралығында өтеді. Мамандардың айтуынша, кенеге қарсы өңдеудің тиім­ділігі кемінде 95 пайыз болуы тиіс.

Конго-Қырым геморрагиялық қыз­басы – кене арқылы жұғатын қауіпті вирустық инфекция. Бұл ауру малдың қаны немесе тінімен байланысқанда, адамнан адамға қан арқылы да жұғуы ықтимал. Конго-Қырым гемор­рагиялық қызбасы  ауруының бастап­қы кезеңіндегі белгілерін ықтимал анық­тау үшін аумақтық медициналық ұйым­да кене шаққаннан кейін 14 күн­ бойы бақыланады. Облыстық жұқпалы аурулар ауруханасының бас дәрігерінің орынбасары Шарипа Алиева дене қызуының күрт көтерілуі, бас ауруы, әлсіздік,  бұлшықет, буын ауруы сияқты алғашқы белгілері байқалса дәрігерге қаралу қажет екенін ескертеді. Сонымен бірге ол табиғатта, мал жанында жүргенде жабық, ұзын жең, ашық түсті киім кию, кене жабысса, өз бетімен жұлмай, медицина қызметкеріне қаралу, малды уақытылы кенеге қарсы өңдеу, қолды жиі жуу, жеке қорғаныс шараларын сақтау қажет екендігін ескертті.

– Кенеге қарсы залалсыздандыру жұмыстары «Ұлттық сараптама орта­лығы» облыстық филиалы және «Ala comfort» ЖШС мекемелері­мен бірлесіп жүргізілуде. Талсуат, Көкжиде елді мекендерінде 95 гек­тар аумақта санитариялық-қорғаныш бел­деулерінде арнайы ОШУ-100 және ыстық тұман генераторлары арқылы өңдеу жұмыстары жүргізілді. Залалсыздандыру барысында «Фипрон 0,2%» ұнтағы және «Фаворит» сұйық препараты қолданылды, – деді «Ұлттық сараптама орталығы» Қызылорда об­лысы бойынша филиалының дирек­торы Фарида Ыдырысқызы.

Сонымен қатар ауылдық округ әкімдеріне елді мекендердегі мал қораларды, аула аумақтарын тазалау, қоқыс пен қи қалдықтарын жою, малды кенеге қарсы өңдеу жұмыс­тарын күшейту бойынша арнайы тапсырмалар берілді. Қала бойынша 9 тоғыту ваннасымен қамтамасыз ету үшін ауылдық округ және кент әкімдеріне ұсыныс берілген.

Жыл басынан бері қала аумағын­да 1860 кене жиналып, зертханалық тексеруден өткізілді. Оның ішінде: 1020 кене – табиғаттан,  240 кене – ауылшаруашылық малынан, 600 кене  елді мекендерден алынған.  Зерт­теу нәтижелері бойынша кенелерден қауіпті вирус анықталған жоқ. Барлық кене «Dermocenter niveus» түріне жататыны белгілі болды.

Сонымен қатар 4846 медицина қызметкерлері қызмет бабында ауру­дан сақтану үшін Конго-Қырым ге­моррагиялық қызбасының эпидемио­­логиясы, клиникалық белгі­лері, зерт­­ханалық диагностикасы, емдеу, алдын алу шаралары, науқас­тарға көмек көрсету кезіндегі әдістер түсін­діріліп, семинар-тренингтер өтті.

Конго-Қырым геморрагиялық қыз­басы ауруының алдын алу мақсатын­­да халық арасында да кең көлемде түсін­ді­ру жұмыстары жүргізілуде. Түрлі акция­­лар өткізіліп, әсіресе мал шаруашылығы­мен айналысатын тұрғындарға ерекше назар аударылуда. Бұқаралық ақпарат құралдары арқылы да ақпараттандыру тұрақты жүргізіліп келеді.

Қызылорда қаласында Конго-Қырым геморрагиялық қызбасының алдын алу бағытында барлық тиісті мекемелердің қатысуымен кешен­ді жұмыстар атқарылуда. Эпидемио­логиялық жағдай тұрақты бақылауда, ал жүргізіліп жатқан алдын алу шара­лары аурудың таралуына жол бермеуге бағытталған. Мамандар тұрғындарды сақтық шараларын қатаң сақтауға, әсіресе кене шағудан қорғануға шақырады.

Думан КЕҢШІЛІК

Жылдам ақпарат алу үшін Facebook, Instagram желілері мен Telegram каналымызға жазылыңыз!