Зейнетақы жинағының ең төменгі жеткілікті шегі жарияланды

Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры зейнетақы жинақтарын пайдаланудың ең төменгі жеткілікті шегін жариялады. Өзгерістер салымшының қазіргі жасын ғана емес, оның зейнет жасқа дейінгі кезеңін, болашақ зейнетақы төлемдерін, инвестициялық кірісті және өзге де ұзақ мерзімді факторларды ескеріп қабылданған.

Қазақстанда зейнетақы жинақ­тарынан қаражат алу тәртібі өз­герді. 5 маусымнан бастап бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры жүйе­сінде жеткіліктілік шегін есептеудің жаңа әдістемесі күшіне енді. Бұл өзгеріс азаматтардың зейнетақы шоттарындағы артық қаражатты пайдалану мүмкіндігіне тікелей әсер етуі ықтимал.

Енді зейнетақы жинағының артық бөлігін алу үшін 20 жастағы қазақстандықтың шотында кемінде 6 млн 670 мың теңге, 30 жастағы азаматта – 9 млн 750 мың, ал 40 жаста 13 млн 370 мың теңге болуы керек. 50 жастағылар үшін меже 17 млн 590 мың болса, 60 жаста 22 млн 500 мың теңге.

Жаңа тәсіл бойынша зейнетақы жинақтарының қанша бөлігі алы­нуға қолжетімді екенін анықтау енді әлдеқайда ұзақ мерзімді фак­тор­ларға сүйенеді. Яғни есеп­теу кезінде тек ағымдағы табыс емес, адамның болашақтағы өмір сүру ұзақтығы, инфляция, инвес­тициялық табыс және зейнет­ақы төлемдерінің өмір бойы жеткілік­тілігі ескеріледі. Жаңа тәсілдің басты қағидасы – зейнетақы жина­ғының адамға зейнетке шыққаннан кейін өмір бойы жетуі. Осы себепті есептеу формуласы күрделеніп, болашақтағы тәуекелдер де енгі­зілді. Бұл өзгеріс зейнетақы жүйе­сінің тұрақтылығын күшейтуге бағытталғанымен, қысқа мерзім­де азаматтардың қаражатқа қолжетім­ділігін төмендетуі мүмкін.

Бұған дейін жеткіліктілік шегін есептеу салыстырмалы түрде жеңі­лірек болды. Азаматтар зейнет­ақы шотындағы белгілі бір «артық» соманы тұрғын үй сатып алу не­месе емделу сияқты мақсаттарға пайдалана алатын.

Жаңа әдістеменің бірнеше ықти­мал салдары бар. Біріншіден, аза­маттардың зейнетақы шотынан қаражат алу мүмкіндігі қысқаруы мүмкін. Екіншіден, бұрын қол­жетімді болған «артық сома» көлемі азаяды.

Сонымен қатар тұрғын үй нары­ғына жанама әсер етуі ықтимал. Себебі соңғы жылдары азаматтар зейнетақы жинақтарын бастапқы жарна ретінде жиі пайдаланған бо­ла­тын. Жаңа шектеулер бұл үр­дісті баяулатуы мүмкін. Жаңа әдістеме зейнетақы жүйе­сін ұзақ мерзім­ді тұрақтылыққа бағыттағанымен, оның қысқа мер­зімді әлеуметтік әсері де бар. Бір жағынан мемлекет азаматтардың болашақтағы табысын қорғауды көздесе, екінші жағынан халықтың бүгінгі қаржылық мүм­кіндіктері шектелуі мүмкін.

Жылдам ақпарат алу үшін Facebook, Instagram желілері мен Telegram каналымызға жазылыңыз!